De rol van de Liro roofbank

De Liro bank aan de Spiegelstraat 1905

In 1859 richtte George Rosenthal samen met Leo Lippmann de Amsterdamse bank Lippmann Rosenthal op, later bekend als de Liro roofbank, die eerst op de Nieuwe Herengracht gevestigd was, maar later verhuisde naar een pand in de Nieuwe Spiegelstraat. Voor de oorlog stond de Lippmann Rosenthal bank goed bekend. Het was een betrouwbare en solide … Lees verder

Brieven van de onderduikbroers 1943

Verjaardagwens voor opa Herman

In 1943 werden alle overige Joden die nog in Nederland waren weggevoerd naar Westerbork en vandaar verder. Het jaar begon met het leeghalen van een groot aantal Joodse zorginstellingen en ziekenhuizen. Vanaf voorjaar 1943 werden alle Joden die buiten Amsterdam leefden in dit kamp gevangen gezet. Op 15 maart 1943 constateerden de Duitsers dat zo’n … Lees verder

De Haarlemse Burgemeester Slaap Lekker

Opa en oma zijn gescheiden

De februaristaking van 1941 had een groot aantal represaillemaatregelen tot gevolg. Een daarvan was het vervangen van de burgemeesters van de belangrijkste betrokken gemeentes. Op 10 maart 1941 werd de zittende Haarlemse burgemeester ontslagen en vervangen door de NSB-burgemeester Simon (S.L.A.) Plekker. Klik hier voor een filmpje van zijn ambtsaanvaarding. Onder Haarlemmers was Plekker niet … Lees verder

Opgeroepen om naar Westerbork te gaan

Op 26 juni 1942 werd de Joodse Raad op de hoogte gesteld van de Duitse plannen om Joden voor ‘onder politietoezicht staande werkverruiming’ naar Duitsland te sturen. Daarmee werd een nieuwe fase van de vervolging van de Nederlandse Joden ingeluid. In de zomer begonnen de grootschalige deportaties. De Joodse Raad kreeg de opdracht oproepen voor ‘werkverruiming’ … Lees verder

Solliciteren was zwaar tijdens de oorlog

Solliciteren tijdens de oorlog

Opa Herman had het zwaar tijdens de tweede wereldoorlog. Niet alleen werden tientallen familieleden opgepakt en met onbekende bestemming op de trein gezet naar het oosten, werden hij en oma gedwongen van tafel en bed te scheiden en moesten hij en zijn broers onderduiken om te kunnen overleven, maar ook al voordat de vervolging in … Lees verder

Bewijs van aanmelding

Vanaf 10 januari 1941 was er een nieuwe regel van kracht als onderdeel van de Jodenvervolging. Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moesten zich laten registreren. Als een grootouder ooit bij een Joodse kerkelijke gemeente was aangesloten of dat nog steeds was, gold iemand al als Jood en zijn kinderen en kleinkinderen … Lees verder

Een gedicht van Yge Foppema

Yge Foppema was oorspronkelijk onderwijzer. In 1930 ging hij de journalistiek in. Hij werd redacteur-secretaris van De Groene Amsterdammer. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij redacteur van Vrij Nederland. Foppema kreeg als dichter bekendheid door zijn in de oorlog geschreven gedichten, die hij in 1945 bundelde als Spijkerschrift mei 1940 – mei 1945. Zijn eerste gedicht dateert van 13 maart 1941 … Lees verder

De Luchtbeschermingsdienst was niet voor joden

De Luchtbeschermingsdienst (LBD) werd in 1939 opgericht. Het was een maatregel om burgers te beschermen tegen luchtaanvallen. Na de Duitse inval in Polen in september 1939 werden in de steden schuilkelders gebouwd en luchtdoelgeschut geplaatst. Een belangrijke taak van de LBD was het wijzen van de burgerbevolking op maatregelen die zij zelf konden nemen om zich te beschermen tegen luchtaanvallen. … Lees verder

De Februaristaking, openlijk verzet in Haarlem

De Februaristaking in 1941 was de eerste en enige openlijke verzetsactie tegen de Jodenvervolging tijdens de oorlog in Europa.  Op 25 februari 1941 legden arbeiders uit Amsterdam massaal het werk neer. De staking breidde zich uit naar andere steden zoals Zaandam, Velsen en Hilversum. Ook in Haarlem legden 400 personen bij Conrad en Stork Hijsch en 380 bij machinefabriek … Lees verder

Een teken op opa Herman zijn persoonsbewijs

In de loop van 1941 werd het persoonsbewijs ingevoerd. Het persoonsbewijs is ontwikkeld door de Nederlandse ambtenaar Jacobus Lambertus Lentz in samenwerking met de Duitse bezetter. Iedere Nederlander vanaf 15 jaar moest dit identiteitsbewijs, voorzien van pasfoto en vingerafdruk, altijd bij zich dragen. De gegevens stonden genoteerd in een centraal register. De invoering stuitte op … Lees verder